تبلیغات
نماز مشعل راه سعادت - اسرار قلبی نماز

نماز مشعل راه سعادت
 



اسرار قلبی نماز

همگان قلب را به منزله پادشاه در بدن می دانند که برایش یاران، سربازان و دشمنانی است. و همین قلب است که سزاوار پذیرش نور و ضیا، تاریکی و تباهی است. امام باقر(ع) می فرمایند : همانا قلب ها سه گونه اند : قلب باژگونه که هیچ خبری بر او وارد نمی شود و چنین قلبی، قلب کافر است.و دیگر قلبی که در آن یک نقطه سیاه است و نیکی و بدی در آن موج می زند تا کدام یک بردیگری غلبه یابد و اما سومی قلب قلبی که گشاده است و در آن چراغ روشنی بخش است که تا قیامت خاموش نمی گردد و این قلب مومن است.1

همانطور که گفته شد برترین اعمال نماز است پس تأمل و تدبری نما، شنیدن چون یافتن گویا نیست، قلبت را در نماز مراقبت کن و ببین چگونه شیطان او را جذب نموده  و به بازارها و بستان ها و به دفتر حساب خرید و فروش و جواب دادن به دشمنان و دیگر چیزها می کشاند؛ و چگونه تو را به مسائل دنیایی می کشاند، تا این که بی ارزش ترین مسائل دنیایی را که هیچ گاه به خاطرت نمی رسد در  نماز به یاد می اوری...

پس بدان که هجوم و فشاری که شیطان در نماز به قلبت می آورد، چون دیگر زمان ها نیست.بی تردید تنها با انجام صورت و ظاهر عبادت شیطان از تو دور نخواهد شد، گرچه با این نوع نماز خواندن ظاهراً به انجام تکلیف واجب پرداخته ای و از عهدا امر خداوند برآمده ای، اما به ناچار جهت دفع شیطان به اصولی دیگر، و اصلاح باطن از رذیلت ها و صفات ناپسند، که یاران و سربازان شیطان اند، نیازمند هستی. پس از این مرحله است که بنده به صفات پسندیده اراسته می گردد و قلب شایستگی حضور و روی آوردن به معبود را می یابد و از اهمال و سستی و کوتاهی کردن در وظایف بندگی هراسان شده و در نماز قلبش آرامش و سکون می یابد. خداوند در قرآن کریم می فرماید :

﴿ أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ 

« آگاه باشید که دلها به یاد خداوند آرام می گیرند. » 2

بنابراین، آطمینان و آرامش دل را نشانه ی اقبال قلب به سوی خداوند تعالی و درست بودن آن قرار ده.


شواهدی از روایات در حضور قلب در نماز

امام صادق (ع) فرموده اند : همانا بهره تو از نماز همان مقداری است که توجه داشته ای، پس اگر نمازگذار تمام نمازش را به وهم بگذارند، یا این که از آن بی خبر باشد، نماز درهم پیچیده شده و با ان به صورت نمازگذار زده می شود.3

اما صادق ( ع ) فرموده اند : دوستی خدا و ترس از وی در دلی جمع نمی گردد، مگر آنکه بهشت او را واجب می شود. پس هنگامی که به نماز برمی خیزی با دل خویش روی به خدای بلند مرتبه آور، همان هیچ بنده مومنی در نماز  و دعا با توجه قلبی روی به خدا نیاورد، مگر آنکه خداوند با توجه قلب های مومنان به او روی نمود، و با محبت آنان وی را به رسیدن به بهشت یاری کرد.4

همچنین از آن حضرت در جای دیگر نقل شده که حضرت فرمودند : هنگامی که نماز می خوانی، فروتنی و توجه به نماز بر تو واجب است.5

از اما رضا(ع) نقل است که فرمودند : همانا امیرالمومنان حضرت علی (ع) فرموده اند : خوشا به حال کسی که عبادت و نماز را برای خداوند خالص کند و به آنچه چشمش می بیند، دلش مشغول نگردد، و بدانچه گوشش می شنود، ذکر خدا را فراموش نکند و به آنچه که به دیگری داده شده است سینه اش را اندوه نگیرد.6


دارویی سودمند برای به دست آوردن حضور قلب در نماز

داروی مناسب برای یافتن حضور قلب در نماز، راندن خاطره ها از ذهن و مغز است و تنها از بین بردن سبب چیزی، باعث از بین رفتن آن چیز می گردد و سبب مشغول گردیدن به خاطرات یا منشأ خارجی دارد و یا درونی.

عوامل درونی مثل آنچه شنیده شود و یا آنچه در معرض دید قرار گیرد، به گونه ای که همت شخص را به سوی خود جلب نمایداگر کسی دارای همتی نیرومند و مرتبه ای بالا از حضور قلب باشد، هیچ یک از حواس وی او را از نماز با حضور قلب باز نمی دارد ولی شخص ضعیف بی تردید دچار پراکندگی ذهن خواهد شد. درمان قطعی این پراکندگی به بستن چشم و یا خواندن نماز در اتاق تاریک امکات پذیر است و یا اینکه شخص سببی را که باعث مشغول شدنش می شود ، از بین ببرد و یا این که نزدیک دیواری نماز بخواند که گستردگی دیدش را کمتر کند و از نماز خواندن در راه ها و در جاهایی که نقش و تصویر دارد و به روی فرش های تزئین شده و به رنگ های گوناگون دوری کند.

اما چاره و راه حل عوامل درونی پراکندگی ذهن ، بسیار سخت تر از عامل های خارجی است. درمان این نوع پراکندگی آن است که نماز گذار خویشتن را به فهم معانی آنپه را که در نماز مکی گوید وادار سازد، تا او را از دیگر مسائل باز دارد و همچنین چیز دیگری که او را یاری می دهد این است که خویشتن را قبل از شروع نماز به یادآوری آخرت و مقام و مرتبه ی مناجات و بزرگی نماز نزد خداوندی که همه چیز در دست قدرت اوست و هراس و سختی های روز قیامت آماده نماید. بنابراین باید قبل از گفتن تکبیرة الاحرام خویشتن را از مطالب دنیوی خالی کند.7


 ________________________________

پی نوشت  :

1.اصول کافی، ج2، ص423

2. رعد / 28

3. اصول کافی، ج3، ص363

4. وسائل الشیعه، باب 3، حدیث3

5. اصول کافی، ج3، ص300

6. همان،ج2، ص16

7. اسرار قلب نماز، شهید ثانی، صص 39 و 40





برچسب ها: حضور قلب در نماز، نماز دل، احادیث نماز،  
نوشته شده در تاریخ جمعه 16 فروردین 1392 توسط رائین یوسفی
تمامی حقوق مطالب برای نماز مشعل راه سعادت محفوظ می باشد