تبلیغات
نماز مشعل راه سعادت - اصول راهنمابرای اجرای نمازکودکان

نماز مشعل راه سعادت
 


اصول راهنمای ما برای اجرای نماز

راهنمای ما در اجرای برنامه نماز در دوران کودکی و نوجوانی چند اصل است که در روانشناسی تربیتی از آن بحث شده است؛ این اصول عبارتند از:

الف) اصل پیش دستی

پیشدستی یعنی اقدام قبل از زمان مورد نظر ما، در امر آفرینش پیش دستی را به صراحت و عیان می بینیم، به عنوان مثال قبل از ولادت کودک ، خداوند سینه مادر را پر از شیر کرده است و این یک پیش دستس است؛ به این معنا که هنگام ولادت غذای او آماده است.


طفل در دوران جنینی دست و پا و دیگر اعضا را پیدا می کند تا پس از ورود به این جهان آنها را به کار گیرد و این نوعی پیش دستی است.راهنمای ما در تربیت کودک آفرینش است که بر این اساس، پیش دستی در تربیت باید مورد نظر باشد؛ یعنی قبل از اینکه کودک به دوران بلوغ و وجوب نماز برسد باید جنبه اجرا و عادت به آن را دریابد. امام صادق در این مورد می فرماید : سزاوارترین چیزی که به افراد نسل نو رسیده باید آموخت چیزی است که وقتی بزرگ شدند به آن نیاز دارند.1و این نوعی پیش دستس را نشان می دهد.همچنین ایشان در امر دین آموزی فرموده است : فرزندان خود را با داستان و سخن دین آشنا کنید، پیش از آنکه عوامل گمراه کننده برآنان دست یابند.2که این حدیث هم نشان دهنده نوعی پیش دستی است.

ب) اصل پایه گذاری و تمرین

در این اصل مقصد ما آن است که زمیه و شرایط به گونه ای فراهم یابد که نماز خوانی به صورت امری پایدار در کودکان درآید و آنان تمرین های لازم را برای انجام این فریضه انجام داده، آمادگی کافی داشته باشند.در رعایت این اصل، اصول دیگری هم مطرح و موردنظرند، مثل :

1.اصل تلقین پذیری : این اصل در دوران خردسالی در کودک فوق العاده شدید است و باید از آن استفاده کرد.

2.اصل انعطاف پذیری : بر اساس این اصل کودک را به چوب تر تشبیه کرده اند که قابل خم و راست شدن است.

3. اصل تأثیر تعلم در خردسالی: براساس این اصل تعلیم کودک را چون نقش در سنگ خوانده اند.

4. اصل تقلید : در همه کودکان به صورت طبیعی و عادی وجود دارد.

5.اصل همانند سازی: برمبنای این اصل کودک سعی دارد خودرا  همانند الگوی مورد نظر سازد.

6. اصل تشکل اخلاق: مبنی براینکه روانشناسان تشکیل 70 درصد از اخلاق را در همین سنین(تا6سالگی) می دانند.

و...

ج) اصل فرضیه سازی

به این معناست که در اثر مداومت در اجرای برنامه ای ، کاری کنیم کودک فعالیت عبادی خود را مثل نماز، به صورت امری واجب و دائمی درآورد و همواره خود را به رعایت آن ملزم بدارد. فرضیه سازی خود به دو صورت است:

1.به صورت تحمیل اجبار  و اکراه که در آن کودک را به عملی ، اگر چه خواستار آن نباشد وادار کنیم.

2.به صورت دوستانه و با مدارا و محبت همراه با درک و فهم نسبی در کودک که دوام و ثبات آن بیشتر است.ودر بینش اسلامی نیز بیشتر مورد عنایت است؛ رسول خدا(ص) می فرماید : بندگان خدا را به عبادت خدا مجبور نکنید و یا برآنان جبراً تحمیل ننمائید. 3

از نظر فلسفی هم این نکته قابل ذکر است که چیز جبری دوام نخواهد یافت

د) اصل استفاده از فرصت

رسول خدا(ص) می فرمایند : مطئناً در مسیر زندگی تان نسیم های ملایمی می وزد، هشیار باشید و خود را در معرض آن نسیم ها قرار دهید.4

در جریان رشد کودک هم این فرصت ها به تناسب مراحل، به صورت بیداری ها رخ می نماید. مربی باید آنها را به عنوان سکوی پرتاب کودک قرار داده، او را به پیش ببرد. اگر این فرصت ها از میان بروند، معلوم نیست به سادگی قابل بازگشت باشند

ه) اصل اسوه پذیری:

کودک به دنیا می آید در حالی که از امور و مسائل زندگی آگاه نیست، طرز عمل یا به کارگیری پدیده ها را نمی شناسد؛ اما چشمان او دریچه هایی به سوی دنیای خارجند، او آنچه را که از رفتار دیگران می بیند به مرحله اجرا در می آورد.

عمل و رفتار مادر و سپس پدر و اطرافیان برای کودک درس رفتار و عمل به حساب می آیند. کودک با الگوگیری از اسوه ها ، طریق عمل را می آموزد. رسول خدا با استفاده از همین اصل به تعلیم دین و روش زندگی پرداخت. او در نماز خواندن ، وضو گرفتن، عمل حج و دیگر برنامه های عبادی زندگی، به همین گونه عمل فرمود. قرآن هم به ما دستور داد که به پیامبر تأسی کنیم :

﴿ قَد كانَ لَكُم فی رَسولِ اللَّهِ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ ...                                                                                                                               « مسلّماً برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکویی بود ...»

در محیط خانه ، پدر ومادر باید اسوه و الگوی عمل برای کودک باشند. هماهنگی آنان در عبادت و در اجرای نماز مخصوصاً در حضور کودک باید مورد رعایت و عنایت باشد، به ویژه از آن بابت که کودک از آنها درس می گیرد، به همین خاطر مسئولیت والدین در این راه سنگین است. آنها حداقل بخاطر کودک خود، آزاد نیستند به هرگونه ای که می خواهند عمل کنند.

_____________________________________
پاورقی:

1.
وسائل الشیعه، ج3، ص160

2.
کافی، ج1، ص47

3.
بحارالانوار، ج1،ص172

4.
بحارالانوار، ج1، ص313




برچسب ها: اصول روانشناسی درنماز، چگونه نماز خواندن کودکان، راهنمای والدین برای نماز کودکان،  
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 22 مرداد 1392 توسط رائین یوسفی
تمامی حقوق مطالب برای نماز مشعل راه سعادت محفوظ می باشد